Wonderlijk Brood (1-2 augustus 2026)

Het broodwonder is een inspirerend evangelieverhaal, omdat het zoveel vertelt, zelfs zonder het eigenlijke wonder zelf te beschrijven. We lezen enkel wat het resultaat ervan is: er blijkt een grote overvloed over te blijven van de vijf broden en twee visjes die voorhanden waren. Het moet een hele uitdaging zijn om dat in beeld te brengen: de schilderkunst wil graag het kernmoment uitbeelden. 

• Voor de lezingen van deze zondag: klik hier.

Symbolistisch

Tomasz Kuran (geboren in 1971 in Warschau) is een hedendaagse Poolse schilder en kunstconservator. Hij ging naar de Academie voor Schone Kunsten in Warschau en volgde daarnaast een opleiding schilderkunst in het atelier van professor Rajmund Ziemski, een abstract-figuratieve kunstenaar. Kurans werk omvat landschappen, abstracties en personages, in een realistische en symbolistische stijl, vaak met een sterk gebruik van vlakken en kleuren. Liefde, lichamelijkheid, verdriet en geloof zijn terugkerende thematieken in zijn werken. Hij exposeert heel af en toe. 

'De wonderlijke vermenigvuldiging van brood en vis' is een hedendaags werk, geschilderd in acryl. Het is vervaardigd in 2022 of 2023 en meet 80 bij 80 cm.  De typische stijlkenmerken komen duidelijk in beeld: een breed gamma aan contrastrijke kleuren en het gebruik van onderling sterk verschillende kleurvlakken. We zien op de voorgrond een persoon in een kleed, met een mand voor zich. De achtergrond bestaat uit zanderige grond en de lucht erboven.

God en mens

Water en land zijn de basiselementen van Gods schepping. Die schepping is allesbehalve monotoon. De hemel roert zich in dit werk, er is veel beweging. De aarde is eveneens veelkleurig en levendig weergegeven. De kleuren van hemel en aarde keren terug in het motief op het naadloze kleed van de afgebeelde figuur, die Jezus voorstelt. Hij is één met de hemel én met de aarde. Jezus is God en mens, heilig en aards tegelijk. 

Zijn mantel is perfect, maar zijn gezicht onvolmaakt. De mantel is uit één stuk en is uit een hemels zuiver witte stof vervaardigd, maar met aardse patronen gekleurd. De ogen zijn ongelijk geplaatst. Dat gebeurt wel vaker in abstracte kunst. Hier duidt het misschien ook op menselijk kijken en Goddelijk kijken. De mond van Jezus is geopend: Hij is aan het spreken, aan het vertellen, aan het verkondigen. Jezus is het Woord. Zijn mond is deels verhuld, niet volledig zichtbaar. Jezus spreekt langs parabels en wonderen.

Verwijzing

Hij stelt een zegenend gebaar. Eén hand is afgebeeld in het wervelende hemelvlak, één in het aardevlak dat qua kleur verschilt van de andere. Uit de mand verschijnt een ordelijke veelheid aan broden en vissen, ze lijken te zweven uit de mand. Veelheid hoeft geen chaos te zijn. De ordelijkheid en het zweven verwijzen naar het bovennatuurlijke, het bovenaardse. Vijf broden en twee vissen hebben een rode aanduiding, de rest niet. Uit die broden en vissen blijft er een veel grotere veelheid over, die reikt tot in de hemel. Is het rood een verwijzing naar het lijden van Christus? We vinden diezelfde rode kleur terug op de kraag van zijn kleed.

Het broodwonder verwijst uiteraard naar het Laatste Avondmaal en naar het Lijden van de Heer. Tegelijk verbeeldt het de zorg voor zijn Volk, opdat zij mogen leven, en niet verloren gaan...

Alles of niets (25-26 juli 2026)

We horen Jezus spreken over aanzienlijke financiële transacties. Hij spreekt niet voor de lokale middenstand, maar voor vissers. In twee korte gelijkenissen legt Hij uit hoe we ons het Rijk Gods kunnen voorstellen, meer bepaald de toegang ertoe. Het is een kwestie van alles of niets, van de juiste keuze te maken.

• Voor de lezingen van deze zondag: klik hier.

De schat

Het Koninkrijk van de hemel lijkt op een schat, zegt Jezus tegen zijn leerlingen. Iemand ontdekt de schat en verkoopt meteen al wat hij bezit om de akker aan te kopen waar die schat verborgen ligt. Wat is hij blij! (Matteüs 13, 44) Het is één van de kortste gelijkenissen die Jezus vertelt. Eén enkel vers. 31 woorden in het Grieks. Jezus heeft geen omhaal van woorden nodig: niet om te bidden en evenmin om iets belangrijks te vertellen. (Matteüs 6, 7)

Een schat vinden: er zijn boeken over geschreven, films over gemaakt. Het is een droombeeld van alle tijden, ook bij de vissers die Jezus tot leerling heeft geroepen: plots schatrijk worden. Ook in Jezus' gelijkenis wordt de schat heel onverwacht gevonden. Maar het gaat hier over een genadegave van God. 

De man koopt de grond waar de schat verborgen ligt, niet voor de grond maar enkel voor de schat. Bezit en geld doen er niet meer toe. De schat, daar gaat het om. Hij heeft alles verkocht wat hij bezit voor deze schat. De gelijkenis gaat over een keuze: zoveel mogelijk geld bijhouden of het Koninkrijk van God vinden. Het één of het ander.

De koopman

De volgende gelijkenis beslaat twee verzen, en amper 25 Griekse woorden. Nog korter dus. Jezus is 'to the point', Hij spreekt kort maar krachtig over de essentie van het geloof. We mogen aannemen dat God de Vader hier de hoofdrol toebedeeld krijgt. Hij wordt uitgebeeld als een koopman die op zoek is naar de meest kostbare parels. (Matteüs 13, 45-46) Wij zijn die parels. We zijn kostbaar in Gods ogen. Dat is een bijzonder mooi compliment, toch?

Gods Volk is zijn oogappel, al vanaf het begin. (Deuteronomium 32, 10b) God gaat op zoek naar ons, Hij wil dat wij dichterbij komen, dat we tot Hem naderen. Alles begint bij God, maar dat lijken we soms te vergeten. Dan vergroten we de afstand. Juist daarom blijft Hij naar ons op zoek gaan. We vinden toenadering langs ons gebed, langs wat we doen en laten, en wat we willen betekenen voor onze naasten en voor Hem.

Waarde 

Twee 'mini-gelijkenissen' vertelt Jezus na mekaar en in beide gevallen gaat het over geld. Er wordt gekocht en verkocht. Jezus geeft ons uiteraard geen financieel advies. Geld staat hier voor waarde. Waar hechten wij waarde aan? Waar hecht God waarde aan? Het gaat hier over spiritueel investeren: over aanbidding en genade. Over verbinding tussen hemel en aarde. Waar liggen onze prioriteiten, wat is het allerbelangrijkste?

De prioriteit van God is duidelijk: Hij kiest wie kostbaar is en laat bij Hem toe wie Hem dierbaar is. Dat is Liefde. Staan wij open voor Hem en voor het Rijk Gods? Het is een bewuste keuze, een overtuiging met heel je hebben en houden. Je bent kostbaar in Gods ogen. Beantwoord je die genade met geloof?

Zaaien en oogsten in Gods Rijk (18-19 juli 2026)

Het Koninkrijk van God lijkt erg vaag te blijven, te meer omdat Jezus er enkel in beelden over spreekt. Waar is dat Rijk? Is het de hemel? Mogen we het verbinden met de eeuwigheid, met de tijd na ons aardse bestaan? Of is er toch een link met ons leven hier op aarde? Er wordt immers gesproken over zaaien en over de groei van goede gewassen. En wat mogen we dan verwachten in dat Rijk? Wat vraagt het van ons om deel te hebben aan Gods Rijk?

• Voor de lezingen van deze zondag: klik hier.

Belangrijk

Vorige zondag vertelde Jezus in een parabel hoe het zaad in de akkers valt, en zo soms kan wortelen, maar soms ook niet. (Matteüs 13, 1-9) Zaaien is een thematiek die sterk leefde in de samenleving ten tijde van Jezus. De mensen aten van wat werd geoogst. Een slechte oogst betekende honger lijden. Er moest gezaaid worden en goed geteeld. 

In onze industriële tijden is dat enigszins anders. Toch weten we ook vandaag allemaal hoe planten groeien. En dat is op zich al genoeg om deze parabels te begrijpen. Maar laten we niet vergeten dat Jezus dat perspectief van leven en overleven, dat er vroeger vanzelfsprekend mee was verbonden, meeneemt in zijn keuze van symboliek. De akker begint met het leven hier op aarde. Het Rijk Gods gaat over leven hier op aarde. En daarna natuurlijk.

Groeien

Op de eindeloos wijde akkers van Gods Rijk wordt gezaaid met veel liefde. Kleine zaadjes worden er met grote zorgvuldigheid geplant en de akker wordt met veel aandacht verzorgd. (Matteüs 13, 31-32) Met grote voorzichtigheid wordt gewacht. Ook dat is landbouw: geduldig afwachten en met vreugde zien hoe wonderlijk de natuur is en hoe goed de gewassen groeien. Het onkruid wordt niet verwijderd: heel merkwaardig. Er zou maar eens een plantje mee uitgetrokken kunnen worden. Niets van de gewassen mag verloren gaan, elk plantje is belangrijk, uniek en onmisbaar. (Matteüs 13, 28-29)

Het is een blijde Boodschap, een deugddoend verhaal. Tegelijk is er echter een waarschuwing aan verbonden. We moeten deel uitmaken van  Gods gewassen, en niet van het onkruid: niet zelfingenomen zijn, niet machtsbelust. Het onkruid wordt niet uitgetrokken tijdens het groeiproces, omdat goede gewassen mee weggehaald zouden kunnen worden. Dat neemt niet weg dat in Gods Rijk het onkruid uiteindelijk niet behouden zal worden. Buiten de aanwezigheid van God vallen, dat is de straf voor wie onkruid is. (Matteüs 13, 30)

Blij

Dit is geen bedreigend verhaal over hel en verdoemenis. Wij, Westerlingen, hebben de neiging om een negatieve, moraliserende spiritualiteit te ontwikkelen, een discours van wat niet mag, van wat verboden is. Dat werkt beangstigend en beklemmend. Angst bindt mensen weliswaar, maar werkt niet bevorderend. 

Nee, dit is in de eerste plaats een verhaal van positieve bewustwording. We mogen groeien en vruchten dragen, onze talenten aanwenden om prachtige dingen te doen. Maar laat ons nooit vergeten wie onze Maker is en onze keuzes en onze daden op zijn Woord ijken. Wellicht is dat de blijde Boodschap. 

Laat ons de groeikracht blijven ontdekken in Gods Woord. Laten we ons ver houden van de negatieve ombuiging van Jezus' Boodschap. Hij heeft inderdaad soms harde uitspraken gedaan, maar ze waren heel erg schaars en ze waren vooral gericht tegen mensen die het geloof naar zich toe trokken en er macht aan vastknoopten. Jezus heeft de mensen willen losweken uit een stramien van destructief gezag, dat door farizeeën en Schriftgeleerden werd belichaamd. 

Wellicht is dat een zoektocht doorheen de tijden, in het verleden, nu en in de toekomst. Kan ons geloof zonder een vorm van eenheid binnen afgelijnde grenzen? Hoe bewaren we de groeikracht van het evangelie daarbinnen? Laten we daar samen werk van maken!

Waarom in gelijkenissen? (11-12 juli 2026)

Jezus stapt in een bootje en vertelt aan een grote menigte over een zaaier die kwistig zijn zaden rondstrooit. In de rotsgrond komen de gewassen niet op en tussen de distels kunnen ze geen vruchten voortbrengen. Waarom vertelt Jezus dit aan de mensen? 

• Voor de lezingen van deze zondag: klik hier. 

Vraag

Waarom spreekt Jezus tot de mensen in gelijkenissen? Dat vragen de leerlingen Hem verwonderd nadat Hij aan een grote mensenmassa de parabel van de zaaier heeft verteld vanop een bootje aan de oever van het meer. (Matteüs 13, 10) Waarom spreekt Jezus tot de mensen in fictieve verhalen met een diepere betekenis? Waarom vertelt Hij niet over het Koninkrijk van God in ondubbelzinnige, heldere en duidelijke woorden? 

Ook wij moeten ons vooral tevreden stellen met parabels. We krijgen wel uitleg, maar niet zoals de leerlingen die van Jezus hebben ontvangen tussen de vele momenten van verkondiging door. Toch hebben we niet te klagen. De vier evangelies bieden ons heel wat wijsheid aan. We krijgen meer uitleg dan de mensenmassa aan het meer.

Inkeer

Het antwoord van Jezus verwijst naar de profeet Jesaja: 'Jullie zullen goed luisteren maar niets begrijpen, en jullie zullen goed kijken maar geen inzicht hebben.' (Matteüs 13, 14 en Jesaja 6, 9) De leerlingen kunnen de geheimen van het Koninkrijk van de hemel leren kennen omdat hun hart, hun oren en hun ogen geopend zijn voor Gods Boodschap. (Matteüs 13, 11 en 16) Veel mensen staan onvoldoende open voor de verkondiging van Gods Zoon, jammer genoeg. Ze blijven steken in hun eigen gedachten en gewoonten en evidenties. Ze komen niet tot inkeer. (Matteüs 13, 15)

Inkeer is de sleutel tot Gods Rijk. Al vanaf de eerste verkondiging klinkt deze boodschap, bij monde van Johannes de Doper: 'Kom tot inkeer, want het Koninkrijk van de hemel is nabij!' (Matteüs 3, 2) Het betekent je eigen grote gelijk loslaten, je eigen bekrompen ideeën achterlaten, en ten volle open staan voor God en voor de verkondiging van zijn Boodschap. Daarom is Jezus op aarde gekomen. Opdat we tot inkeer zouden komen.

Vruchten

Hoe staan wij in het leven? Zijn we tevreden met oppervlakkige zelfzucht, zoals het zaad dat niet kan wortelen in de harde rotsgrond? Laten we ons inpakken door allerlei leuke maar onbelangrijke bijkomstigheden zoals het zaad dat vruchteloos opschiet tussen het onkruid en erdoor overwoekerd wordt? Of zijn we bereid om vruchten voort te brengen die van Godswege komen? (Matteüs 13, 20-23) Johannes de Doper verweet de farizeeën en sadduceeën al: 'Breng liever vruchten voort die tonen dat jullie tot inkeer gekomen zijn!' (Matteüs 3, 8)

Kort na die harde woorden heeft Johannes Jezus gedoopt in de Jordaan. Jezus stelde zich open voor het hemelse water. (Matteüs 3, 13-15) En zo horen wij ons ook te laven aan de wijsheid van de Heer, aan het Woord dat niet vruchteloos terugkeert naar God maar ons doordrenkt en inspireert. (Jesaja 55, 10-11)

Open

Wellicht is dat vooral inkeer: onbevooroordeeld en onbevangen open staan voor de wijsheid van God. In Hem onze vreugde vinden zoals de Vader in Jezus vreugde vindt. (Matteüs 3, 17)

De menigte zou Jezus' directe taal niet begrijpen. Ze zouden meteen terugvallen op hun enge overtuigingen. Wij, mensen, horen vooral wat we graag willen horen, wat we wíllen dat de ander ons zegt. Jezus tracht hun ogen en oren te openen met een beeld, dat hun gedachten hopelijk opentrekt. Daar kan Hij slechts op hopen. Het zijn de mensen zelf die tot inkeer kunnen komen. Of niet.