Tenhemelopneming van Maria: hemelse Vrouw (15 augustus)

Maria heeft een unieke plaats in het katholieke geloof. Ze is de moederfiguur, ze belichaamt het vrouwelijke van de hemel. Maria is zorgzaam en wijs, ze draagt onze gebeden in haar hart en deelt onze zorgen met haar verrezen Zoon. Ze is nabij en hemels tegelijk. Ze is een voorbeeld voor ieder van ons.

• Voor de lezingen van deze zondag: klik hier.

Ontmoeting

God is ontmoeting. Hij is de Bron van al wat is, Hij is het zijn zelf. God openbaart zich aan de mensen om tot ontmoeting te komen met hen. Hij sluit een Verbond met hen om in contact te blijven. God is Liefde: Hij laat ons niet vallen, we zijn waardevol in zijn ogen. Zodanig heeft God de wereld lief, dat Hij zijn Zoon op aarde heeft gezonden om zijn Boodschap aan ons te verduidelijken.

Daartoe heeft Hij Maria tot Moeder Gods uitverkoren. Een gelovige vrouw heeft de Mensenzoon gebaard. Ze heeft deze bijzondere opdracht aanvaard. En ze bleef in dialoog met God langs het leven, het lijden, de dood en de verrijzenis van haar Zoon. Wanneer Maria zelf tegenover het aardse levenseinde staat, wordt de overwinning van Jezus op de dood ook aan haar toebedeeld. Ze ontmoet God de Vader en haar geliefde Zoon opnieuw in de hemel.

Hemels

Maria is ten hemel opgenomen. Maria, de moeder van Jezus, is niet zelf ten hemel opgestegen zoals haar Zoon. Wel is ze aan het einde van haar aardse levensloop door God in de hemelse heerlijkheid opgenomen. Ze werd door God gebracht naar de hemel. Dat mag ons niet verwonderen. 

Eigenlijk had Maria een bijzondere verbinding met de hemel vanaf het bezoek van de Engel. Ze heeft haar Zoon ten volle gesteund in zijn aardse zending. Ze volgde Hem en geloofde in zijn Boodschap. Haar aardse leven stond in het teken van de Heer. Lijden en verdriet heeft ze aangenomen zonder te twijfelen aan God. Haar Zoon is gestorven, maar zij bleef geloven in de hoopvolle Kracht van God. Wat Hij wou, dat zou geschieden.

Nabij

Maria is ten volle mens en daardoor heel herkenbaar voor ons. En hoewel God zelf ons graag ontmoet, is Maria als vrouw bijzonder bereikbaar door haar zorgzaamheid en haar moederschap. Bij Maria mogen we thuiskomen. Toch is ze ook Koningin van de hemel en ver boven ons verheven. Dat schept echter geen afstand. Ze kan voor ons ten beste spreken bij haar Zoon. 

Zo is Maria een nabije verbindingsfiguur met de hemel en met God. We mogen alles aan haar toevertrouwen. In haar wijsheid zal ze ons gebed verhoren. Tot Maria komen is geen ingewikkelde oefening, het vergt geen grote woorden of complexe symbolische daden. Een kaarsje aansteken bij haar beeltenis kan al volstaan. We kunnen altijd bij haar terecht met onze zorgen en vragen.

Nodig

In moeilijke tijden mogen we ons richten tot deze hemelse vrouw. We hebben een vrouw nodig die ons beluistert en nabij is in deze warrige tijden. We hebben een hemelse moeder nodig die ons bemoedigt als zekerheden vervagen en de toekomst onberekenbaar wordt. We hebben een gelovige vrouw nodig om ons geloof te versterken als moed ons in de schoenen zakt en de onmacht alles overwoekert. We hebben een hemelse vrouw nodig die ons troost wanneer we overspoeld worden door verdriet en pijn.  (Vrij naar Zr Caritas Van Houdt, We hebben je nodig)

We hebben Maria nodig omdat zij zorgt, kijkt en luistert. Omdat ze ons verwijst naar de Levensbron die God is. Ze is een icoon van God, een vrouw van alle tijden die God dichterbij brengt in ons geloof en ons gebed. Moge zij de nabije moeder blijven die ons nooit laat vallen, moge zij in ons gebed de brug blijven naar de hemel.

'Je hoeft niet bang te zijn' (8-9 augustus 2026)

Angst en godsdienst hebben een complexe verhouding met elkaar. Ze worden beter niet in één adem genoemd. Dat heeft de recente geschiedenis ons andermaal geleerd. In een poging om het volkskatholicisme te redden is in de twintigste eeuw hard geïnvesteerd in angst als bindmiddel. De duivel die om de hoek loert, de zedenverloedering die ons in de afgrond zou doen storten, de wraak van God om onze zonden, het nietsontziende Oordeel dat we altijd moeten vrezen. Was dat werkelijk de boodschap waarmee men gelovigen wou overtuigen om te blijven?

• Voor de lezingen van deze zondag: klik hier.

Angst grijpt je vast: het dwingt. Maar dat betekent niet dat de Boodschap zelf je daarom raakt. 'Ze hebben ons veel wijsgemaakt', is een conclusie die ik vaak hoor als ziekenhuispastor. En dat is jammer. Het was heus niet de intentie van de vele goedbedoelende priesters, paters en zusters. Missiepaters met donderpreken inbegrepen. Hun bedoelingen waren goed, hun werkmiddelen helaas pover.

Eigenlijk vind je deze methode niet terug bij Jezus. Juist het tegendeel merk je op. Jezus zegt vanop het water tegen de leerlingen in de boot in zwaar stormweer: 'Ik ben het. Wees niet bang.' (Matteüs 14, 27b) De leerlingen menen een geest te zien, maar het is Jezus. Ze hoeven niet te vrezen. Ze hoeven zich geen geesten in te beelden. Ze hoeven zich geen angst voor te houden, maar juist vertrouwen hebben in de Heer.

Mystiek moment I

Al vanaf het begin van de blijde Boodschap, die door Johannes de Doper wordt ingeleid, gaat het over bekering en vertrouwen, niet over angst. Zelfgenoegzaamheid wordt niet beloond door God, wel bekering. Zich keren tot God, daar gaat het om. (Matteüs 3, 8) Mogen vertoeven in Gods nabijheid, in het Rijk Gods ligt de beloning. Niet de straf staat centraal, maar een positieve boodschap: de Verlossing is nabij!  

Jezus komt bij Johannes en wordt door Hem gedoopt. De hemel gaat open en de Vader spreekt tot wie het horen wil: 'Dit is mijn geliefde Zoon, in Hem vind Ik vreugde.' (Matteüs 3, 17) De Vader schreeuwt niet dat de mensen maar beter hun best kunnen doen of dat Hij ze een heilige pandoering zal geven. Nee, Hij spreekt over Liefde en over vreugde. Dit is een mystiek moment: hemel en aarde buigen zich naar mekaar toe en de stem van de hemelse Vader klinkt. Je zou voor minder beven van angst. Maar het is niet nodig. God vraagt dat niet van ons. Hij vraagt dat we eerlijk zijn met onszelf en tot inkeer komen, ons tot Hem keren, de Bron van Liefde.

Mystiek moment III

En bij de Gedaanteverandering van de Heer, het feest dat we enkele dagen geleden hebben gevierd, horen we de Vader diezelfde woorden bevestigen aan Petrus, Jakobus en Johannes: ‘Dit is mijn geliefde Zoon, in Hem vind Ik vreugde. Luister naar Hem!’. (Matteüs 17, 5b) Opnieuw een mystiek moment, waarin de Vader herhaalt hoeveel Hij houdt van zijn Zoon en hoe Hij vreugdevol is om Hem. Dat is wat ook wij mogen ervaren: innige Liefde voor Christus, en vreugde om zijn Boodschap.

De leerlingen horen deze woorden en worden overvallen door een hevige angst. Daar is de angst weer. Hun schrik neemt grote proporties aan: ze werpen zich tegen de grond. Maar Jezus komt dichterbij, raakt hen aan en zegt: ‘Sta op, wees niet bang.’ (Matteüs 17, 6-7) De mystieke ontmoeting is dan pas voorbij. 

Jezus is op de berg op gelijke hoogte gekomen met de Wet en de Profeten, langs Mozes en Elia. (Matteüs 17, 3) En meteen raakt Hij de leerlingen aan, en maakt hun duidelijk dat Gods Aanwezigheid geen angst hoeft in te boezemen, maar Liefde en trouw moet opwekken, geloof en hoop, vreugde en dankbaarheid. Dat is wat men mag ervaren wanneer men de boodschap van de Profeten ernstig neemt en de Wet eer aandoet.

Mystiek moment II

De nummering van de mystieke momenten wordt door elkaar gehaald. Eigenlijk is dat niet zo belangrijk. We gaan enkele hoofdstukken terug in het Matteüsevangelie, naar de storm op het meer, de lezing van deze zondag. Omringd door twee gelijke hemelse toesprekingen, komt Jezus zijn leerlingen over het klotsende water tegemoet en zegt hun: ‘Ik ben het. Wees niet bang.’ (Matteüs 14, 27b) Het zijn dezelfde woorden als Hij bij de Gedaanteverandering zegt. Wanneer de Vader of de Zoon een uitspraak herhaalt, dan mag je die gerust als essentieel beschouwen.

De leerlingen zijn immers bang: hun bootje kan ieder moment verzwolgen worden door de golven. En Petrus is bang, hoewel Jezus bij hem staat. Op aangeven van Jezus is hij uit de boot op het water gestapt en dreigt te verdrinken. Jezus redt hem en vraagt hem: ‘Waarom heb je getwijfeld?’ (Matteüs 14, 31c) Getwijfeld heeft hij, op de woelige baren. Let wel: Jezus verbiedt hem niet om te twijfelen. Hij hoopt vooral dat zijn eerste apostel steeds minder zal gaan twijfelen, dat hij verder zal groeien in geloof en vertrouwen, tot voorbij het logische verstand.

De leerlingen werpen zich voor Hem neer en zeggen: ‘U bent werkelijk Gods Zoon!’ (Matteüs 14, 33) Het is een korte geloofsbelijdenis. De woorden van de Vader worden hier bevestigd door de leerlingen. Angst is het tegenovergestelde van geloof. Geloof is vertrouwen. Het is je best doen en telkens opnieuw tot inkeer komen, dichter bij de Heer. Dat is een positieve boodschap, een uitnodigende boodschap, kortom een blijde Boodschap. Niet beangstigend of dwingend. Angst en dwang is bij Jezus mensenwerk, maaksels van Schriftgeleerden en farizeeën, met hun regeltjes en dreiging tot uitsluiting. (Matteüs 23, 4 en 13 en Johannes 9, 22)

Dit is de hoopvolle Boodschap: wees niet bang, maar groei in vertrouwen!

Wonderlijk Brood (1-2 augustus 2026)

Het broodwonder is een inspirerend evangelieverhaal, omdat het zoveel vertelt, zelfs zonder het eigenlijke wonder zelf te beschrijven. We lezen enkel wat het resultaat ervan is: er blijkt een grote overvloed over te blijven van de vijf broden en twee visjes die voorhanden waren. Het moet een hele uitdaging zijn om dat in beeld te brengen: de schilderkunst wil graag het kernmoment uitbeelden. 

• Voor de lezingen van deze zondag: klik hier.

Symbolistisch

Tomasz Kuran (geboren in 1971 in Warschau) is een hedendaagse Poolse schilder en kunstconservator. Hij ging naar de Academie voor Schone Kunsten in Warschau en volgde daarnaast een opleiding schilderkunst in het atelier van professor Rajmund Ziemski, een abstract-figuratieve kunstenaar. Kurans werk omvat landschappen, abstracties en personages, in een realistische en symbolistische stijl, vaak met een sterk gebruik van vlakken en kleuren. Liefde, lichamelijkheid, verdriet en geloof zijn terugkerende thematieken in zijn werken. Hij exposeert heel af en toe. 

'De wonderlijke vermenigvuldiging van brood en vis' is een hedendaags werk, geschilderd in acryl. Het is vervaardigd in 2022 of 2023 en meet 80 bij 80 cm.  De typische stijlkenmerken komen duidelijk in beeld: een breed gamma aan contrastrijke kleuren en het gebruik van onderling sterk verschillende kleurvlakken. We zien op de voorgrond een persoon in een kleed, met een mand voor zich. De achtergrond bestaat uit zanderige grond en de lucht erboven.

God en mens

Water en land zijn de basiselementen van Gods schepping. Die schepping is allesbehalve monotoon. De hemel roert zich in dit werk, er is veel beweging. De aarde is eveneens veelkleurig en levendig weergegeven. De kleuren van hemel en aarde keren terug in het motief op het naadloze kleed van de afgebeelde figuur, die Jezus voorstelt. Hij is één met de hemel én met de aarde. Jezus is God en mens, heilig en aards tegelijk. 

Zijn mantel is perfect, maar zijn gezicht onvolmaakt. De mantel is uit één stuk en is uit een hemels zuiver witte stof vervaardigd, maar met aardse patronen gekleurd. De ogen zijn ongelijk geplaatst. Dat gebeurt wel vaker in abstracte kunst. Hier duidt het misschien ook op menselijk kijken en Goddelijk kijken. De mond van Jezus is geopend: Hij is aan het spreken, aan het vertellen, aan het verkondigen. Jezus is het Woord. Zijn mond is deels verhuld, niet volledig zichtbaar. Jezus spreekt langs parabels en wonderen.

Verwijzing

Hij stelt een zegenend gebaar. Eén hand is afgebeeld in het wervelende hemelvlak, één in het aardevlak dat qua kleur verschilt van de andere. Uit de mand verschijnt een ordelijke veelheid aan broden en vissen, ze lijken te zweven uit de mand. Veelheid hoeft geen chaos te zijn. De ordelijkheid en het zweven verwijzen naar het bovennatuurlijke, het bovenaardse. Vijf broden en twee vissen hebben een rode aanduiding, de rest niet. Uit die broden en vissen blijft er een veel grotere veelheid over, die reikt tot in de hemel. Is het rood een verwijzing naar het lijden van Christus? We vinden diezelfde rode kleur terug op de kraag van zijn kleed.

Het broodwonder verwijst uiteraard naar het Laatste Avondmaal en naar het Lijden van de Heer. Tegelijk verbeeldt het de zorg voor zijn Volk, opdat zij mogen leven, en niet verloren gaan...

Alles of niets (25-26 juli 2026)

We horen Jezus spreken over aanzienlijke financiële transacties. Hij spreekt niet voor de lokale middenstand, maar voor vissers. In twee korte gelijkenissen legt Hij uit hoe we ons het Rijk Gods kunnen voorstellen, meer bepaald de toegang ertoe. Het is een kwestie van alles of niets, van de juiste keuze te maken.

• Voor de lezingen van deze zondag: klik hier.

De schat

Het Koninkrijk van de hemel lijkt op een schat, zegt Jezus tegen zijn leerlingen. Iemand ontdekt de schat en verkoopt meteen al wat hij bezit om de akker aan te kopen waar die schat verborgen ligt. Wat is hij blij! (Matteüs 13, 44) Het is één van de kortste gelijkenissen die Jezus vertelt. Eén enkel vers. 31 woorden in het Grieks. Jezus heeft geen omhaal van woorden nodig: niet om te bidden en evenmin om iets belangrijks te vertellen. (Matteüs 6, 7)

Een schat vinden: er zijn boeken over geschreven, films over gemaakt. Het is een droombeeld van alle tijden, ook bij de vissers die Jezus tot leerling heeft geroepen: plots schatrijk worden. Ook in Jezus' gelijkenis wordt de schat heel onverwacht gevonden. Maar het gaat hier over een genadegave van God. 

De man koopt de grond waar de schat verborgen ligt, niet voor de grond maar enkel voor de schat. Bezit en geld doen er niet meer toe. De schat, daar gaat het om. Hij heeft alles verkocht wat hij bezit voor deze schat. De gelijkenis gaat over een keuze: zoveel mogelijk geld bijhouden of het Koninkrijk van God vinden. Het één of het ander.

De koopman

De volgende gelijkenis beslaat twee verzen, en amper 25 Griekse woorden. Nog korter dus. Jezus is 'to the point', Hij spreekt kort maar krachtig over de essentie van het geloof. We mogen aannemen dat God de Vader hier de hoofdrol toebedeeld krijgt. Hij wordt uitgebeeld als een koopman die op zoek is naar de meest kostbare parels. (Matteüs 13, 45-46) Wij zijn die parels. We zijn kostbaar in Gods ogen. Dat is een bijzonder mooi compliment, toch?

Gods Volk is zijn oogappel, al vanaf het begin. (Deuteronomium 32, 10b) God gaat op zoek naar ons, Hij wil dat wij dichterbij komen, dat we tot Hem naderen. Alles begint bij God, maar dat lijken we soms te vergeten. Dan vergroten we de afstand. Juist daarom blijft Hij naar ons op zoek gaan. We vinden toenadering langs ons gebed, langs wat we doen en laten, en wat we willen betekenen voor onze naasten en voor Hem.

Waarde 

Twee 'mini-gelijkenissen' vertelt Jezus na mekaar en in beide gevallen gaat het over geld. Er wordt gekocht en verkocht. Jezus geeft ons uiteraard geen financieel advies. Geld staat hier voor waarde. Waar hechten wij waarde aan? Waar hecht God waarde aan? Het gaat hier over spiritueel investeren: over aanbidding en genade. Over verbinding tussen hemel en aarde. Waar liggen onze prioriteiten, wat is het allerbelangrijkste?

De prioriteit van God is duidelijk: Hij kiest wie kostbaar is en laat bij Hem toe wie Hem dierbaar is. Dat is Liefde. Staan wij open voor Hem en voor het Rijk Gods? Het is een bewuste keuze, een overtuiging met heel je hebben en houden. Je bent kostbaar in Gods ogen. Beantwoord je die genade met geloof?

Zaaien en oogsten in Gods Rijk (18-19 juli 2026)

Het Koninkrijk van God lijkt erg vaag te blijven, te meer omdat Jezus er enkel in beelden over spreekt. Waar is dat Rijk? Is het de hemel? Mogen we het verbinden met de eeuwigheid, met de tijd na ons aardse bestaan? Of is er toch een link met ons leven hier op aarde? Er wordt immers gesproken over zaaien en over de groei van goede gewassen. En wat mogen we dan verwachten in dat Rijk? Wat vraagt het van ons om deel te hebben aan Gods Rijk?

• Voor de lezingen van deze zondag: klik hier.

Belangrijk

Vorige zondag vertelde Jezus in een parabel hoe het zaad in de akkers valt, en zo soms kan wortelen, maar soms ook niet. (Matteüs 13, 1-9) Zaaien is een thematiek die sterk leefde in de samenleving ten tijde van Jezus. De mensen aten van wat werd geoogst. Een slechte oogst betekende honger lijden. Er moest gezaaid worden en goed geteeld. 

In onze industriële tijden is dat enigszins anders. Toch weten we ook vandaag allemaal hoe planten groeien. En dat is op zich al genoeg om deze parabels te begrijpen. Maar laten we niet vergeten dat Jezus dat perspectief van leven en overleven, dat er vroeger vanzelfsprekend mee was verbonden, meeneemt in zijn keuze van symboliek. De akker begint met het leven hier op aarde. Het Rijk Gods gaat over leven hier op aarde. En daarna natuurlijk.

Groeien

Op de eindeloos wijde akkers van Gods Rijk wordt gezaaid met veel liefde. Kleine zaadjes worden er met grote zorgvuldigheid geplant en de akker wordt met veel aandacht verzorgd. (Matteüs 13, 31-32) Met grote voorzichtigheid wordt gewacht. Ook dat is landbouw: geduldig afwachten en met vreugde zien hoe wonderlijk de natuur is en hoe goed de gewassen groeien. Het onkruid wordt niet verwijderd: heel merkwaardig. Er zou maar eens een plantje mee uitgetrokken kunnen worden. Niets van de gewassen mag verloren gaan, elk plantje is belangrijk, uniek en onmisbaar. (Matteüs 13, 28-29)

Het is een blijde Boodschap, een deugddoend verhaal. Tegelijk is er echter een waarschuwing aan verbonden. We moeten deel uitmaken van  Gods gewassen, en niet van het onkruid: niet zelfingenomen zijn, niet machtsbelust. Het onkruid wordt niet uitgetrokken tijdens het groeiproces, omdat goede gewassen mee weggehaald zouden kunnen worden. Dat neemt niet weg dat in Gods Rijk het onkruid uiteindelijk niet behouden zal worden. Buiten de aanwezigheid van God vallen, dat is de straf voor wie onkruid is. (Matteüs 13, 30)

Blij

Dit is geen bedreigend verhaal over hel en verdoemenis. Wij, Westerlingen, hebben de neiging om een negatieve, moraliserende spiritualiteit te ontwikkelen, een discours van wat niet mag, van wat verboden is. Dat werkt beangstigend en beklemmend. Angst bindt mensen weliswaar, maar werkt niet bevorderend. 

Nee, dit is in de eerste plaats een verhaal van positieve bewustwording. We mogen groeien en vruchten dragen, onze talenten aanwenden om prachtige dingen te doen. Maar laat ons nooit vergeten wie onze Maker is en onze keuzes en onze daden op zijn Woord ijken. Wellicht is dat de blijde Boodschap. 

Laat ons de groeikracht blijven ontdekken in Gods Woord. Laten we ons ver houden van de negatieve ombuiging van Jezus' Boodschap. Hij heeft inderdaad soms harde uitspraken gedaan, maar ze waren heel erg schaars en ze waren vooral gericht tegen mensen die het geloof naar zich toe trokken en er macht aan vastknoopten. Jezus heeft de mensen willen losweken uit een stramien van destructief gezag, dat door farizeeën en Schriftgeleerden werd belichaamd. 

Wellicht is dat een zoektocht doorheen de tijden, in het verleden, nu en in de toekomst. Kan ons geloof zonder een vorm van eenheid binnen afgelijnde grenzen? Hoe bewaren we de groeikracht van het evangelie daarbinnen? Laten we daar samen werk van maken!

Waarom in gelijkenissen? (11-12 juli 2026)

Jezus stapt in een bootje en vertelt aan een grote menigte over een zaaier die kwistig zijn zaden rondstrooit. In de rotsgrond komen de gewassen niet op en tussen de distels kunnen ze geen vruchten voortbrengen. Waarom vertelt Jezus dit aan de mensen? 

• Voor de lezingen van deze zondag: klik hier. 

Vraag

Waarom spreekt Jezus tot de mensen in gelijkenissen? Dat vragen de leerlingen Hem verwonderd nadat Hij aan een grote mensenmassa de parabel van de zaaier heeft verteld vanop een bootje aan de oever van het meer. (Matteüs 13, 10) Waarom spreekt Jezus tot de mensen in fictieve verhalen met een diepere betekenis? Waarom vertelt Hij niet over het Koninkrijk van God in ondubbelzinnige, heldere en duidelijke woorden? 

Ook wij moeten ons vooral tevreden stellen met parabels. We krijgen wel uitleg, maar niet zoals de leerlingen die van Jezus hebben ontvangen tussen de vele momenten van verkondiging door. Toch hebben we niet te klagen. De vier evangelies bieden ons heel wat wijsheid aan. We krijgen meer uitleg dan de mensenmassa aan het meer.

Inkeer

Het antwoord van Jezus verwijst naar de profeet Jesaja: 'Jullie zullen goed luisteren maar niets begrijpen, en jullie zullen goed kijken maar geen inzicht hebben.' (Matteüs 13, 14 en Jesaja 6, 9) De leerlingen kunnen de geheimen van het Koninkrijk van de hemel leren kennen omdat hun hart, hun oren en hun ogen geopend zijn voor Gods Boodschap. (Matteüs 13, 11 en 16) Veel mensen staan onvoldoende open voor de verkondiging van Gods Zoon, jammer genoeg. Ze blijven steken in hun eigen gedachten en gewoonten en evidenties. Ze komen niet tot inkeer. (Matteüs 13, 15)

Inkeer is de sleutel tot Gods Rijk. Al vanaf de eerste verkondiging klinkt deze boodschap, bij monde van Johannes de Doper: 'Kom tot inkeer, want het Koninkrijk van de hemel is nabij!' (Matteüs 3, 2) Het betekent je eigen grote gelijk loslaten, je eigen bekrompen ideeën achterlaten, en ten volle open staan voor God en voor de verkondiging van zijn Boodschap. Daarom is Jezus op aarde gekomen. Opdat we tot inkeer zouden komen.

Vruchten

Hoe staan wij in het leven? Zijn we tevreden met oppervlakkige zelfzucht, zoals het zaad dat niet kan wortelen in de harde rotsgrond? Laten we ons inpakken door allerlei leuke maar onbelangrijke bijkomstigheden zoals het zaad dat vruchteloos opschiet tussen het onkruid en erdoor overwoekerd wordt? Of zijn we bereid om vruchten voort te brengen die van Godswege komen? (Matteüs 13, 20-23) Johannes de Doper verweet de farizeeën en sadduceeën al: 'Breng liever vruchten voort die tonen dat jullie tot inkeer gekomen zijn!' (Matteüs 3, 8)

Kort na die harde woorden heeft Johannes Jezus gedoopt in de Jordaan. Jezus stelde zich open voor het hemelse water. (Matteüs 3, 13-15) En zo horen wij ons ook te laven aan de wijsheid van de Heer, aan het Woord dat niet vruchteloos terugkeert naar God maar ons doordrenkt en inspireert. (Jesaja 55, 10-11)

Open

Wellicht is dat vooral inkeer: onbevooroordeeld en onbevangen open staan voor de wijsheid van God. In Hem onze vreugde vinden zoals de Vader in Jezus vreugde vindt. (Matteüs 3, 17)

De menigte zou Jezus' directe taal niet begrijpen. Ze zouden meteen terugvallen op hun enge overtuigingen. Wij, mensen, horen vooral wat we graag willen horen, wat we wíllen dat de ander ons zegt. Jezus tracht hun ogen en oren te openen met een beeld, dat hun gedachten hopelijk opentrekt. Daar kan Hij slechts op hopen. Het zijn de mensen zelf die tot inkeer kunnen komen. Of niet.

Wees niet bang (20-21 juni 2026)

Volgens recente cijfers worden over de hele wereld 388 miljoen christenen vervolgd. Eén op de zeven volgelingen van Jezus heeft te lijden omwille van zijn of haar geloof en kan dat geloof niet vrij en openbaar belijden. In onze contreien kijkt men al te vaak neer op geloof. Het zou een teken van zwakte zijn: zichzelf iets voorliegen om het leven aan te kunnen. Geloven is een bewuste keuze. Het vraag een groot engagement. 

• Voor de lezingen van deze zondag: klik hier.

Angst

Angst is een belangrijk basiselement in ons bestaan. Het is een inwendig signaal dat ons waarschuwt voor gevaar. Angst voelen we zowel geestelijk als lichamelijk. In een onbekende of bedreigende situatie wordt ons lichaam meteen overgezet in de vecht- of vluchtmodus, of in bevriesmodus, zonder er bij na te denken. 

Niet iedere ervaring van angst is even intens. Het kan een sluimerend gevoel zijn in gevaarlijke omstandigheden, denk maar aan een tijd van oorlog of aan een onveilige thuissituatie bijvoorbeeld. Angst kent veel vormen, maar heeft altijd hetzelfde DNA: het wil ons lichaam veilig stellen in een onveilig aanvoelende situatie. Het wil ons de dreiging doen overleven.

Liefde

De profeet Jeremia spreekt de mensen aan op hun gedrag. Ze handelen niet naar Gods geboden, ze zijn Hem ontrouw geworden. Dat wordt hem door de mensen in kwestie absoluut niet in dank afgenomen. Mensen worden niet graag op de vingers getikt. Daarom lachen ze de profeet vierkant uit, spotten ze met hem en bedreigen ze hem. Ze noemen hem 'Paniek overal' en doen hem na om hem belachelijk te maken. (Jeremia 20, 10)

Het is lastig voor Jeremia: hij ervaart enkel maar verdriet en pijn en zijn dagen slijt hij in vreselijke omstandigheden. (Jeremia 20, 18) Wanneer hij iets wil zeggen, dan moet hij wel schreeuwen, anders luistert niemand naar hem. Want spreken, dat moet hij. Het is sterker dan hemzelf. Hij heeft getracht om te zwijgen, maar hij kan zijn mond niet in bedwang houden. Het is God die de mensen toespreekt langs zijn lippen. God heeft hem lief en Jeremia is bezweken voor zijn kracht. (Jeremia 20, 7-9)

Het is nochtans ook hun God, want zij zijn toch Gods Volk? Het is zelfs zover gekomen dat Paschur, een priester, opdracht geeft om Jeremia stokslagen te geven en hem op te sluiten om hem zo het zwijgen op te leggen. Een man die God zou moeten dienen laat een profeet van de Heer folteren. (Jeremia 20, 1-2) Er spelen andere prioriteiten. En er worden andere goden aanbeden. God wordt opzij geschoven. Jeremia ziet het angstig en met lede ogen aan.

Waardevol

Toch zijn de angst en het verdriet van Jeremia om de pijn die hem wordt aangedaan niet zinloos. Er moet iemand spreken. Gods Woord blijft verder gaan, zelfs wanneer het in dovemansoren lijkt te vallen. Mensen doen graag hun eigen ding en deinzen er niet voor terug om mekaar kwaad te doen om het eigen gelijk kracht bij te zetten. Maar daarom hébben ze nog geen gelijk. Wie het hardst kan slaan, heeft niet de waarheid in pacht.

Vader in de hemel is niet onder de indruk van dat menselijk getreiter. En wie Hem trouw blijft, die zal Hij nabij blijven, wat er ook gebeurt. De haren van ons hoofd zijn geteld. Wat we geloven is betekenisvol. Wij zijn waardevol in Gods ogen wanneer we het goede Nieuws aan anderen verkondigen en oprecht voorleven. (Matteüs 10, 26-33)

We hoeven dus niet bang te zijn, al zal de angst ons toch soms overvallen. Wanneer we op tegenslagen botsen en gaan twijfelen aan alles bijvoorbeeld. Ook wie vervolgd wordt om zijn of haar geloof, mag hoop houden. Wie bespot wordt, hoeft zich niet te schamen. De waarheid schuilt nooit in getreiter. Het leeft op in oprechte Liefde. Dat wil niet zeggen dat de onzekerheid ons niet kan bekruipen. Maar we weten dat God ons niet in de steek laat. Op Hem kunnen we bouwen. Bouwen aan het Rijk van de hemel, hier op aarde.

Op zoek naar verdwaalde schapen (13-14 juni 2026)

Jezus kijkt om zich heen. Veel mensen zijn er bijeengekomen en ze zijn van goede wil. Hun bedoelingen zijn goed, maar ze hebben het lastig. Het leven is geen plezierrit. Alleen kan Jezus de Boodschap van vreugde niet verkondigen. Hij heeft helpers nodig, mensen die in zijn Naam het evangelie verkondigen en mensen nabij zijn, en heel dringend zelfs.

• Voor de lezingen van deze zondag: klik hier.

Oogst

Jezus merkt op dat er te weinig arbeiders zijn voor het vele werk. (Matteüs 9, 37) Daarom doet Hij een oproep: 'Vraag de eigenaar van de oogst of Hij arbeiders wil sturen om de oogst binnen te halen.' (Matteüs 9, 38) Hij geeft deze opdracht aan zijn leerlingen. Zij moeten bidden om meer volgelingen die uitverkoren zijn om het geloof te verkondigen, meer bepaald om te doen wat Jezus zelf de hele tijd doet: onderricht geven in synagogen, het goede Nieuws over Gods Koninkrijk verkondigen en mensen helen. 

Merk op dat Jezus het niet heeft over een abstracte taak of zending die rustig ingepland of uitgesteld kan worden. Wanneer de oogst niet op tijd wordt binnengehaald, dan bederft ze en is het hele groeiproces helemaal verloren. Het gaat dus over een hoognodige en dringende taak.

Voortrekkers

Christen zijn kunnen we niet alleen. We hebben voortrekkers nodig die de menigte met wijsheid en inzicht op weg helpen, die hen bij de Boodschap houden: wakker en alert. Anders dreigen we verloren te lopen. Jezus kijkt naar de mensen en merkt dat ze uitgeput en hulpeloos zijn. (Matteüs 9, 36) 

Ze willen wel luisteren naar zijn Woord, maar hun aandacht is kort van duur. Ze hebben zo veel zorgen en ze hebben zo veel te doen. En ze willen Hem wel volgen, maar ze worden gauw moe en het engagement vraagt veel van hen. Het wekt medelijden op bij Jezus. Dat is een emotie die eigen is aan de Heer: Hij lijdt mee met onze menselijkheid. Jezus kijkt niet neer op de mensen, Hij kent hun tekortkomingen. Het menszijn heeft Hij ten volle aangenomen. 

Naar de kudde

Jezus roept de leerlingen bij zich en zendt hen uit met duidelijke instructies. (Matteüs 10, 1 en 5) Ze moeten zich richten tot het Volk van Israël, niet tot ander mensen. Hoewel hun voorvaderen het Verbond met de Heer hebben verbroken, krijgen zij eerst de gelegenheid om het goede Nieuws te ontvangen en de Mensenzoon te volgen. Het is immers niet hun schuld dat ze verdwaald zijn: 'Mijn volk was een dolende kudde schapen: hun herders lieten hen dwalen, ze dreven hen de bergen in. Daar dwaalden ze over heuvels en bergen, ze vergaten waar hun schaapskooi was.' (Jeremia 50, 6) 

De Heer hoopt immers dat ze Hem weer zullen terugvinden: 'Ze zullen zich opnieuw verbinden met de Heer, in een Verbond dat eeuwig duurt en nooit zal worden vergeten.' (Jeremia 50, 5b) Daarom krijgen zij de gelegenheid van Jezus om terug te komen naar God met de hulp van de leerlingen, die hen verkondigen dat het Koninkrijk van de hemel nabij is. (Matteüs 10, 7)

In zijn Naam

Ze worden op weg gestuurd, de leerlingen van de Heer: Simon Petrus, Andreas (de broer van Petrus), Jakobus (de zoon van Zebedeüs), en Johannes (de broer van Jakobus), Filippus, Bartolomeüs, Tomas, Matteüs (de tollenaar), Jakobus (de zoon van Alfeüs), Taddeüs (ook Judas genaamd), Simon (Kananeüs, de zeloot) en Judas Iskariot. (Matteüs 10, 2-4 - Handelingen 1, 13)

Zij beginnen de verkondiging in Jezus' Naam. Dat doen ze niet enkel met weloverwogen overdenkingen in de synagoge. Ze leven de Boodschap voor en ze delen hun vreugde van hun geloof. Wanneer we bidden om roepingen, in navolging van Jezus' vraag aan de leerlingen, laat ons dan bidden voor arbeiders voor de oogst. 

Er zijn immers veel velden: kerkgebouwen, werkgroepen, scholen, ziekenhuizen, gevangenissen, verenigingen, goede doelen, noem maar op. Voor al die oogst zijn er arbeiders nodig die in de Naam van de Heer met de mensen begaan zijn en enthousiast en doorleefd de Boodschap van Gods Koninkrijk willen delen.