Welkom op de blog "Geloof en Spiritualiteit".
Neem zeker eens een kijkje in het blogarchief!

Dit is de komende tekst:
- Advent: 'Scheurde U de hemel maar open...' (28-29 november 2026).

27 oktober 2026

Allerheiligen: zoveel voorbeelden om je aan te spiegelen (31 oktober-1 november)

Op Allerheiligen vieren we feest: alle heiligen, alle voorbeeldfiguren van het christelijk geloof worden dan op één dag samen gevierd. Doorheen het jaar zijn er gedachtenissen en feesten van heiligen, maar 1 november is dé dag bij uitstek om de traditie van geloofsdragers te vieren. Heiligen worden vereerd en bewonderd. Soms krijgen ze in de persoonlijke beleving een bijzonder belangrijke rol. Uiteraard is elke heilige een verwijzing naar Jezus Christus, de Heer, die voor ons geleden heeft, gestorven is en verrezen. Laten we ook dat op deze feestelijke dag indachtig zijn.

  • Voor de lezingen van Allerheiligen: klik hier.
Voorbeelden

In het leven hebben we nood aan helden, aan krachtige voorbeeldfiguren naar wie we opkijken, aan wie we ons kunnen spiegelen en die ons inspireren. Ze geven ons de kracht om in ons eigen kleine leven grootse dingen na te streven. Heiligen zijn voor ons, christenen, een inspiratie om ons geloof heel diep en heel concreet tegelijk te beleven in ons dagelijkse mensenbestaan. Het lijkt soms onmogelijk om te leven zoals God het van ons verlangt, maar de heiligen maken ons duidelijk dat het wél kan, dat het een kwestie is van doén en van de juiste keuzes te maken.

Ook buiten de Kerk zijn er voorbeeldfiguren waar mensen naar opkijken. Vol bewondering kijken mensen op naar actiehelden in films. Ze kleden zich zoals zangers en zangeressen. Kinderen krijgen al idolen voorgeschoteld op heel jonge leeftijd. Op allerlei spullen worden deze figuren afgebeeld: dekbedovertrekken, t-shirts en kleedjes, rugzakken, kopjes en bordjes, noem maar op. Kinderen hebben nieuwe 'heiligen' die strijden voor rechtvaardigheid door boeven en schurken te vangen. Er gaat veel geld om in de heldenindustrie. In onze Kerk zou dat laatste alleszins bijzaak moeten zijn.

Voorbeeldig zijn

We kunnen ons leven betekenisvol invullen door helden na te volgen in hun goedheid. God kunnen we eren door het geloof en de daadkracht van heiligen na te streven. Er schuilt echter een gevaar in dat nabootsen. Mensen krijgen wel eens de neiging om tot in erg dramatische vormen te overdrijven in het imiteren van voorbeelden. Het mag geen dweperij worden. Christen zijn is geen kwestie van wedijver tegen elkaar. Het heeft ook niets van doen met beloningsdrang. 

Geloven doe je niet volgens een puntensysteem. Die indruk is indertijd wel gegeven, met name tijdens en na de Middeleeuwen. Toen groeide er een soort geestelijk betaalmiddel: aflaten. Daarmee kon men de hemel verdienen. Nee, zo werkt het absoluut niet. Geloven doe je van ganser harte, uit dankbaarheid voor God, onze Heer, onze Schepper en Bevrijder. Dat kan zeker langs de navolging van heiligen die ons zijn voorgegaan.

Zo bijvoorbeeld

Hoe wij voorbeeldig kunnen handelen, vertelt Jezus op een berg, wat dichter bij zijn hemelse Vader. (Matteüs 5, 2-11) Wie nederig van hart is, wordt daar niet altijd vorstelijk voor beloond door de mensen, integendeel. Toch is dat in de ogen van God zoveel méér waard dan het neerbuigende gedoe van roeptoeters die zichzelf alle lof toezeggen. 

Wie treurt om een geliefde, wie leeft met een groot gemis, is dichter bij Gods troost dan wie zuur en hardvochtig is. Wie treurt omdat de mensen hem of haar niet willen begrijpen, zal begrip vinden bij de Heer. Gods Boodschap gaat niet over hardheid en kilte maar over warmhartige goedheid en oprechte naastenliefde. 

Aan wie zachtmoedig is, behoort de schepping toe. Zij zijn de ware bezitters van de aarde. God vertrouwt hun de schepping te leen toe, en niet aan de gulzige slokoppen die nooit genoeg hebben en prat gaan op macht en bezit ten koste van anderen. Zij denken veel te bezitten, maar hun bezit is op een illusie gebouwd. Bezit is immers slechts tijdelijk, zo vergankelijk als het aardse bestaan zelf. Wie de zachtheid bezit, is rijk in Gods ogen.

Wie hongerig en dorstig hunkert naar gerechtigheid, die zal haar vinden in overvloed. Misschien niet hier op aarde tijdens dat hartstochtelijk streven ernaar, maar zeker als beloning van de Heer. Degenen die ongelijkheid moedwillig in stand houden en vanuit hun ivoren toren van rijkdom en zelfzucht leven komt dat geschenk niet toe. Zij hebben zichzelf al voldoende bediend. 

Barmhartige mensen die handelen vanuit hun gelovig hart zullen barmhartigheid ervaren. Wie zelfgenoegzaam is, die zal de hardheid die er eigen aan is zelf ook ontmoeten. Op jezelf alleen kan je niet bouwen. Een mens is zo zwak als hij sterk kan zijn. De gulheid in vergeving wordt door God gul beantwoord.

Wie zuiver van hart is, zal God zien, van aanschijn tot Aanschijn. Dat os het mooiste van alle geschenken voor wie in God gelooft. Wie heeft geleefd vanuit oneerlijkheid en bedrog zal in het ongewisse blijven. Zuiverheid en onzuiverheid spiegelen zich. Waarheid komt toe aan wie waarheid nastreeft in het leven. 

De vredestichters komt het toe om kinderen van God te worden. In vrede is de Heer Jezus gekomen en vrede laat Hij ons na wanneer Hij terug naar zijn Vader vertrekt. (Johannes 14, 27) Je kunt geen christen zijn en de vrede niet liefhebben. Wie vrede in zijn hart draagt, heeft God lief. Wie macht en eigenbelang vooropstelt, die heeft al genoeg aan zichzelf. 

Wie ten onrechte vervolgd wordt, bespot of valselijk beschuldigd, die hoeft zich niet te schamen en hoeft zich niet te verstoppen. Het verdriet om het leed dat hen wordt aangedaan kan groot zijn, alsook de teleurstelling in de bekrompenheid en kwaadwilligheid van anderen, maar God laat hen niet in de steek. Sterker nog: zijn Rijk is voor hén bedoeld. 

Voorbeeldig handelen als christen betekent niet dat je ervoor wordt beloond door je omgeving. Daar mag je dus niet van uit gaan. De wereld is soms hoogst oneerlijk. Soms is de beloning hemels. Dat maakt het niet altijd makkelijk om vol te houden. En daarom zegt Jezus het ook zo uitdrukkelijk, daar op de berg: veronderstel geen bevestiging van de wereld. Hopelijk ervaar je steun van medegelovigen. En de belangrijkste bevestiging, die komt van God.

Allerzielen (2 november):

  • Voor een bijdrage over Allerzielen: klik hier.
  • Voor een mijmering bij Allerzielen: klik hier.

20 oktober 2026

Een voorloper van de hitparade (24-25 oktober 2026)

Jezus wordt met veel argwaan bekeken door de farizeeën. Hij confronteert hen met hun eigen kleine kantjes en dat vinden ze onaangenaam. Ongepast zelfs, want hun machtspositie wordt erdoor in vraag gesteld, en daar zijn ze bijzonder gevoelig voor. Jezus wordt daarom op de proef gesteld, ze willen Hem woorden uit de mond lokken die ze tegen Hem kunnen gebruiken. Het is erg vals en achterbaks allemaal. Ze willen van Jezus zijn favoriete gebod horen. Zijn antwoord is verrassend, en voor ons allemaal een beginsel van geloofswijsheid.

Een valstrik

De farizeeën zijn niet blij. Jezus snoert hen de mond met woorden uit de Schrift. Hij is niet onder de indruk van hun machtsvertoon. Eén van de wetgeleerden wil Jezus op de proef stellen. De geleerde kent de Schrift heel goed. Misschien kan hij Jezus op een fout betrappen of een uitspraak uitlokken en Hem op die manier in een slecht daglicht brengen.

De man stelt aan Jezus een vraag over de geboden. Zoals je weet, telt de Schrift tien geboden. (Exodus 20, 1-17 en Deuteronomium 5, 6-21) Wanneer we de zoekmatrix uitbreiden naar alle wetten en voorschriften, dan komen we uit op het getal 613. Dit betreft morele wetten, wetten rond voeding, offers, feesten en reinheid, en tenslotte ook maatschappelijke wetten. Het is geweten dat Jezus het niet altijd zo nauw neemt met voorschriften als de wetgeleerden. Een wijsneus wil die zelfverklaarde Meester eens op zijn nummer zetten. Brutaliteit en arrogantie worden Jezus verweten. Misschien is dit een goede gelegenheid om Jezus voor eens en voor altijd te 'ontmaskeren', denkt de man. 

Partij kiezen

Maar Jezus draagt helemaal geen masker. Integendeel, het zijn de farizeeën die zich voorbeeldig voordoen terwijl ze eigenlijk uitblinken in valsheid en machtswellust. (Matteüs 23, 3-5) De wetgeleerde vraagt aan Jezus wat het belangrijkste gebod is in zijn ogen. (Matteüs 22, 36) Daarmee dwingt hij Jezus op gevoelig terrein. Er zijn immers vier verschillende religieuze stromingen in het land ten tijde van Jezus. 

De farizeeën zijn vooral bezig met de wetten die een invloed hebben op het dagelijkse leven: de sabbatsrust, voeding, reinheidsvoorschriften. Daaromheen voegen ze nog mondelinge voorschriften toe, om te verzekeren dat er tegen geen enkel voorschrift wordt gezondigd. De sadduceeën hechten meer belang aan de sacrale voorschriften rond tempel en offers. De essenen zijn vooral gericht op extreme reinheid in afzondering en ascese. En de zeloten richten zich op verzet en militante actie tegen de Romeinse overheerser. Ieder onder hen zal zich geschoffeerd voelen wanneer een gebod met betrekking tot hun eigen overtuiging niet bovenaan staat. De farizeeër maakt gebruik van de religieuze verdeeldheid om Jezus te strikken. Merkwaardig toch?

De eerste, de beste

Welnu, Jezus kiest géén partij, Hij vat de geboden samen. De Heer heeft op de berg in de woestijn immers ook niet gezegd dat één gebod het allerbelangrijkste was. Alle geboden zijn van belang. Dat verandert niet bij Jezus. Alle geboden komen samen in het dubbelgebod van de Liefde dat Jezus als antwoord geeft: God liefhebben met heel je hart, je ziel en je verstand, en je naaste liefhebben als jezelf. (Matteüs 22, 37-39) 

Met dit dubbelgebod vat Hij meteen de hele Wet én Profeten samen en bovendien verlegt Hij de aandacht van nauwgezette regeltjes naar een totale wetsbeleving van binnenuit. (Matteüs 22, 40) De farizeeër is niet geslaagd in zijn opzet. Er was al weinig edelmoedigs aan zijn bedoelingen: het verwijt van brutaliteit en arrogantie kaatst terug op hemzelf. Hij heeft zich laten leiden door enggeestigheid en zuurheid. En hij was zeker niet bij Jezus komen staan om iets bij te leren.  We kunnen enkel hopen dat de man toch iets van Jezus' woorden heeft bijgehouden. Misschien is daar een zaadje van verandering geplant.

Hitparade?

Eigenlijk doet de farizeeër iets typisch menselijk: hij heeft het over persoonlijke voorkeuren binnen het geloof. Het is iets waar Jezus geheel boven staat door zijn Goddelijke band met de hemelse Vader. Juist omdat de farizeeër een menselijk reflex etaleert, is het voor ons eigenlijk niet geoorloofd om afzijdig te blijven en meewarig neer te kijken op de man. Ook wij hebben de neiging om het geloof wat naar ons toe te trekken in een richting die ons het meest uitkomt, in de richting van de menselijkheid of juist van de regels, in de richting van het hemelse of juist van het aardse, naargelang onze persoonlijke interesse.

Jezus leert ons langs zijn antwoord dat we helemaal niét hoeven te kiezen. Geloven heeft niets met een persoonlijke hitparade te maken, niet van Bijbelverzen een niet van geloofsstandpunten. Gods Boodschap is niet in een hitlijst te ordenen. Geloven vertrekt niet vanuit onze eigen voorkeuren. En het is al helemaal niet onze taak om te oordelen over anderen naar eigen voorkeuren binnen het geloof. 

Links en rechts, gematigd en radicaal verwijten mekaar geregeld dat de ander dat wel doet en zo tegen Gods wil in gaat. Dat gebeurt doorgaans zonder in eigen boezem te kijken, helaas. Net als ten tijde van Jezus. Je moet het maar eens uitproberen: wanneer je naar een ander wijst, richt je eigenlijk meer vingers naar jezelf dan naar de ander. De Liefde is het beginsel van de geboden. In de Liefde wordt niet aan- of nagewezen maar hartelijk omarmd. In de Liefde vinden we God, ergens in het midden, waar voorzichtigheid, hartelijkheid en respect wonen...

14 oktober 2026

Een ander soort revolutie (17-18 oktober 2026)

Hoe kijken wij naar Jezus? Welk beeld hebben wij van Hem? Doorheen de tijd is dat beeld vaak anders ingevuld. We horen de Heer zeggen dat we aan de keizer moeten geven wat de keizer toekomt, en aan God wat aan God toekomt. In dit fragment willen de farizeeën Jezus vangen op een uitspraak door de spanning van de tijd op scherp te zetten. En daardoor is Jezus' antwoord ook inspirerend voor elk van ons, voor hoe we naar de Heer kijken en hoe we ons geloof invullen.
Van macht naar revolutie
Na een tijd van Jezus als de grote Koning en Overwinnaar, ontstond er in de revolutionaire jaren '60 een totaal nieuw beeld van Jezus. Meer en meer hippies raakten teleurgesteld in de psychedelische afleiding langs drugs en hunkerden naar een diepere vorm van zingeving. Jezus werd 'de eerste, ware hippie' die, op sandalen en met lange haren, een radicale omwenteling aankondigde van universele liefde en vrede, ver weg van de burgerlijke hypocrisie gestoeld op bezit en macht.

Dat uiterst menselijke beeld van Jezus als de politieke en sociale revolutionair kreeg nog verder vorm in de jaren '70, langs de musical 'Jesus Christ Superstar' en zeker ook via de bevrijdingstheologie, waar Jezus' boodschap werd gelezen als een roep tot revolutionaire bevrijding uit de klauwen van politieke en economische overheersers. 
Linkse transformatie
In één generatie was Jezus getransformeerd van een statische en conventionele bewaarder van de dogma's naar een radicale religieuze leider die stond voor maatschappijkritiek, vrede en rebellie. Ook in het vrome Vlaanderen gebeurde deze transformatie, zij het dan iets minder uitbundig dan in de Verenigde Staten uiteraard. Er groeide een beweging die, geïnspireerd door Jezus' Boodschap, aandacht eiste voor meer sociale rechtvaardigheid en rechten voor arbeiders en voor de zwaksten in onze samenleving. De acties Broederlijk Delen en Welzijnszorg ontstonden in die periode. Het Tweede Vaticaans Concilie heeft daar zeker ook zaadjes voor geplant.

Die 'linkse' beweging binnen de Kerk is niet meer zo sterk georganiseerd dan in de revolutiejaren. Wellicht is een deel van de militante christenen teleurgesteld geraakt omdat hun activisme niet het verhoopte resultaat opleverde. Een deel is ook mee geëvolueerd in de secularisatie. Het is alleszins een boeiende periode geweest die het beeld van Christus genuanceerd heeft, weg van het glorieuze en wereldvreemde triomfalisme.
Denarie
'Mijn koningschap is niet van deze wereld', zegt Jezus tegen Pilatus. (Johannes 18, 36) We zouden die uitspraak kunnen interpreteren als een onderscheid tussen hemel en aarde. Het koningschap van Christus beklemtoont inderdaad zijn hemelse zijde. Is Christus' Boodschap sinds zijn hemelvaart enkel nog hemels dan?

In het gesprek met de farizeeën lijkt Jezus ook deze indruk te geven. Ze stellen Jezus op de proef door Hem te laten kiezen tussen de keizer en God. Ze willen Hem in de val lokken.(Matteüs 22, 15) Dit is hun vraag: 'Is het toegestaan de keizer belasting te betalen of niet?' (Matteüs 22, 17) Als Jezus zich tegen de keizer uitspreekt, dan kunnen ze Hem uitleveren aan de Romeinse overheerser. Als Hij zich tegen God uitspreekt, dan is Hij al zijn gezag kwijt en kunnen de hogepriesters Hem veroordelen.

Uit Jezus' antwoord worden we in onze zoektocht niet meteen wijzer. Hij zegt: 'Geef dan wat van de keizer is aan de keizer, en geef aan God wat God toebehoort.' (Matteüs 22, 21b) Je zou uit zijn antwoord kunnen afleiden dat de keizer van de wereld is en God van de hemel. Dat is echter niet wat er staat. Jezus zegt absoluut niét dat God niets heeft met ons aardse leven.
Hier en nu
Hij maakt vooral een onderscheid tussen een aardse levensstijl die op ego, macht en bezit is geijkt enerzijds en anderzijds een gelovige visie die op Gods Liefdesgeboden is gericht, een evangeliefragment dat we volgende week trouwens zullen horen. (Matteüs 22, 37) Om die reden zegt Jezus trouwens tegen de rijke jongeling dat hij zijn geld en bezit zal moeten achterlaten en uitdelen aan de armen om de Heer te kunnen volgen. (Matteüs 19, 16-22) Wie meer belang hecht aan geld dan aan genade, staat niet open voor Gods Rijk. 

Dat is behoorlijk revolutionair te noemen. De revolutie heeft met Liefde te maken. Het Rijk Gods groeit dus al hier op aarde, het gebeurt al midden onder ons. (Lucas 17, 21) Laten de keizer en zijn gezanten zich maar met hun boekhouding bezighouden, dat heeft niets te maken met Gods Boodschap. 
Een andere revolutie
In die zin is Jezus dus geen aardse revolutionair. Hij roept niet op om het establishment omver te gooien. De maatschappelijk-revolutionaire christenen hebben wellicht iets teveel van hun eigen wensen en verlangens in de theologie gegoten. Maar het beeld van een wereldvreemde en ongenaakbare Christus op zijn troon biedt evenmin een volwaardig beeld van Jezus. 

Zijn visie in wel degelijk revolutionair, gericht op geloof en genade, op overgave en naastenliefde. Zoals vaak ligt de waarheid ergens in het midden. De revolutie van Jezus is ook onze opdracht: een transitie van hebben en houden naar delen en liefhebben. De Heer vraagt veel van ons: een innerlijke revolutie die zich in daden veruitwendigt.

05 oktober 2026

'Geen tijd voor je feestje!' (10-11 oktober 2026)

Stel je voor: je organiseert een prachtig feest met lekker eten en niemand van de mensen die je hebt uitgenodigd komt opdagen. Je eigen vrienden, de mensen die je dierbaar zijn, hebben zogezegd geen tijd. Je uitnodiging lag meteen al in de prullenmand. Wat een teleurstelling! Zo voelde de Heer zich wanneer zijn Volk Hem in de steek liet. Ze hebben andere bezigheden en interesses gekregen. Hun Schepper en Bevrijder is overbodig geworden. En dan komt zijn eigen Zoon met de Boodschap: iedereen is welkom in het Koninkrijk van de hemel. Werkelijk iedereen!

Feest!

Wat is er toch met de mensen in de parabel die Jezus vertelt. Het is niet te begrijpen. Een koning geeft een bruiloftsfeest voor zijn zoon en nodigt de vooraanstaanden van zijn rijk uit. De vips, zeg maar. Kosten noch moeite zijn gespaard. De stieren en het mestvee zijn geslacht en alles is in gereedheid gebracht. De feestzaal staat er prachtig bij. Dienaren komen de voorname burgers hoogst persoonlijk uitnodigen. Wat een service! Het moet een bijzondere eer zijn. Je hoort ze in gedachten al scanderen: 'Waar is dat feestje? Hier is dat feestje!'

Maar nee: de genodigden, die negeren de dienaren met hun uitnodigingen compleet. Niet één keer, maar tot tweemaal toe! Ze gaan weer terug naar hun handel of naar hun akkers. Sterker nog: sommige dienaren worden gevangen genomen, mishandeld en gedood! En waarom? Omdat ze voor de tweede keer met de uitnodiging van de koning langskomen? (Matteüs 22, 1-6)

Geen tijd?

Het is werkelijk niet te geloven. Ze willen er niet heen. De genodigden zouden ontvangen worden met de grootste égards, ze zouden kunnen eten en drinken wat ze maar wensen en een prachtig bruiloftsfeest meemaken. Gratis en voor niks! Waarom zou je dat weigeren? Het houdt geen steek. Er moet een reden achter zitten, dat kan haast niet anders.

Misschien is de koning wereldvreemd. Nee, dat klopt niet: hij nodigt de mensen van harte uit. Hij wil hen per se erbij hebben en stelt de deuren van zijn paleis open. Misschien is het een flutfeest. Nee, ook dat is niet het geval: het is zo'n feest waar Jesaja al over sprak: een rijk feestmaal met uitgelezen gerechten en de beste wijnen. (Jesaja 25, 6) Hebben de mensen andere dringende bezigheden misschien? Niet bepaald, sommigen onder hen nemen uitgebreid de tijd om de dienaren te martelen. Dat doe je niet als je het razend druk hebt. Ze hadden zich kunnen verontschuldigen in één of twee zinnen en daarna verder doen met wat ze bezig waren. Nee, er schuilt een ergernis achter.

Iedereen!

Misschien hebben ze gewoon geen zin en voelen ze zich te goed voor een avond bij de koning. Misschien wanen ze zichzelf koning of keizer van hun eigen erf en hun eigen leven. Dan liggen hun prioriteiten anders. Ze schuiven hun koning opzij, hij staat in hun weg om geld te verdienen en zelf roem te vergaren. Daarom willen ze geen tijd maken, zelfs niet voor een feestmaal. De genodigden hebben er geen zin in, ze voelen zich te goed. Vreselijk is dat, toch?

De koning is er dan ook het hart van in. Alles staat klaar, piekfijn in orde om mensen te ontvangen. Ten einde raad geeft hij opdracht aan zijn dienaren om mensen van op de straat uit te nodigen. Eender wie: goede mensen, maar slechte evenzeer. Hun afkomst, hun stand of hun verleden doen er niet toe. Werkelijk iedereen is welkom op het bruiloftsfeest. (Matteüs 22, 8-9) Hoe gul kan een koning zijn? Hoe hartelijk kan hij zich opstellen?

Wel grenzen

En eindelijk loopt zijn feestzaal vol met mensen. Eindelijk lonen zijn inspanningen de moeite. De koning wil zijn liefde en vreugde delen met de mensen, met àlle mensen. En dat kan nu, want van overal komen ze naar de feestzaal om mee te vieren met hun koning. En er is feestvreugde.

Maar dan merkt de koning dat iemand in zijn meest gewone plunje is binnengekomen, alsof het de normaalste zaak van de wereld is. En dat kan niet de bedoeling zijn. Als je naar een feest gaan, dan kleed je je naar de gelegenheid. Het is een teken van respect en dankbaarheid naar de gastheer toe. De koning is teleurgesteld in de man en wijst hem de deur. (Matteüs 22, 10-11)

Voor ons is dit wellicht nog de grootste geruststelling: van alle genodigden moet slechts één man de zaal uit omdat hij niet voldoet. Eentje maar, van alle aanwezigen. En wel omdat hij werkelijk geen enkele moeite heeft gedaan. Of het feestkleed rijk geborduurd is of getooid met parels, doet er niet toe. Een feestkleed, hoe sober ook, volstaat. De koning is niet onverdraaglijk streng. Integendeel.